POGLEDAJTE ZANIMLJIVE ČINJENICE O ZGRADI SADAŠNJE O.Š. VUK KARADŽIĆ

Zanimljivosti- Rimokatolički zavod za vaspitanje devojaka (Kloster) osnovao je red školskih sestara «De Notre Dame» 1880. godine, iz zaostavštine Karoline Satmari, rođ. Mihanović. Za njegov smeštaj i rad, izgrađena je nova monumentalna jednospratna građevina sa kapelom, u najužem starom jezgru grada i u neposrednoj blizini zgrade Torontalske županije.

O podizanju Devojačkog vaspitnog zavoda, prvo nas obaveštava list «Vohenblat» od 27. aprila 1878. godine, gde se navodi da su Temišvarske novine iz pouzdanih izvora saznale, da je zidanje povereno renomiranom arhitekti iz Temišvara, Eduardu Rajteru. Građenje je odobrio čanadski biskup Bonac.
Prvobitna zgrada Zavoda siromašnih školskih sestara «De Notre Dame» u kojoj se danas nalazi O.Š. «Vuk Karadžić», je monumentalna jednospratna građevina, sa osnovom u obliku slova «П». Sagrađena je 1880. u stilu akademizma sa elementima neorenesanse. Sastoji se iz suterena, prizemlja i jednog sprata. Postavljena je na nagnutom terenu koji zauzima prostor između Ulice narodnog fronta i obale Begeja. U sklopu glavne ulične fasade smeštena je jednobrodna kapela posvećena sv. Karlu Boromejskom,  sa petostranom apsidom, ispod koje se nalazi kripta sa posmrtnim ostacima ktitorke Karoline Satmari.

Projekat Klostera iz 1880. godine – ulična fasada
Kloster sa ,,Begejske” strane

Krajem 19. veka, u istom stilu, u produžetku od kapele, dozidano je novo krilo, jer se pokazalo da je prostor u zgradi Klostera postao suviše tesan za boravište i vaspitni rad sestara u školi. Godine 1909. je izvedeno još jedno proširenje u vidu podužeg trakta, na mestu starog magazina. U novom prostoru, trebalo je da se nalazi internat za boravak i učenje vaspitanica.

Kloster 1906. godine nakon dogradnje krila. Na kraju fotografije se vidi žitni magacin u produžetku klostera
Kloster 1906. i žitni magacin u produžetku. Pogled sa Begeja
Kloster 1913. godine nakon druge dogradnje
Kloster nakon dogradnje 1909. godine. Pogled sa Begeja

Enterijer zgrade je u skladu sa svojom namenom i funkcijom jednostavno obrađen. Nizovi pravougaonih prostorija nadovezuju se jedna do druge. Ispred teku dugački komunikacioni hodnici duž dvorišne fasade, odnosno ulične, u dograđenom delu. Nekoliko stepeništa, kamenog gazišta sa gvozdenim ogradama i sopstvenim stepenišnim prostorom, povezuje spratove. Zidna dekoracija je oskudna, i svodi se na sporadične pilastre jednostavnih kapitela.

Nakon Drugog svetskog rata, komunističke vlasti su crkvi oduzele zgradu, ali joj tom prilikom nije promenjena namena – ostala je u funkciji obrazovno-vaspitnog sistema nove sekularne države. U stariji objekat je smeštena osnovna škola ,,Vuk Karadžić”, dok se u dograđenom krilu (koje je restitucijom vraćeno crkvi) nalazila srednja medicinska škola, ali sve do 2009, kada je premeštena u novu zgradu. Nakon preseljenja medicinske škole, ovaj deo je napušten.

Godine 2012. su izvedeni konzervatorsko-restauratorski radovi na obnovi dela Klostera u kom je smeštena Osnovna škola ,,Vuk Karadžić”, a 2014. je obnovljen objekat u dvorištu u kome se nalazi fiskulturna sala.
Godine 2013. ispravljena je šezdesetogodišnja nepravda – restitucjom je vraćen deo u kome se nalazila medicinska škola i kapela. Godine 2017. kreću pripremne radnje za obimnu revitalizaciju ovog dela Klostera.

Fasade sa Begeja

Kapela Karla Boromejskog
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin

Podelite sa drugima!

Povezani članci

Ostavite odgovor

Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *